"هایکو "و " لیکو "
باشو بنیانگذار شعر هایکو،اين شعر را هفده هجايي مي سروده. اين شعر تنها به زبان ميزبان اين اصل را رعايت مي کند. هايکو امروزه صاحب چهره اي جهاني شده و از سوي ديگر شاعران به زبان هاي انگليسي، پرتغالي، فرانسوي، اسپانيايي و غيره سروده مي شود. خصوصاً در کشورهاي آمريکاي لاتين اين گونه شعر طرفداران بسياري دارد. هايکو نمي تواند در زبان هاي مهمان اصل هفده هجايي خود را حفظ کند. طبيعي است که اين شکل از شعر در زبان فارسي هم به صورت سه سطري باشد و هفده هجايي نخواهد بود.
سیدعلی صالحی شاعر معاصر، دفتر شعر هايکوي خود را اولين دفتر سترگ هايکو در زبان فارسي مي داند. به عقیده ی او، هايکو شعر نيست. نوعي دعا در زمينه معرفت بشري است. وظيفه نهايي شعر خلق زيبايي است اما همين وظيفه در هايکو تعبير ديگري دارد. هايکو فقط حيرت ايجاد مي کند و زيبايي يکي از زير مجموعه هاي اين حيرت است.
گاهی این نوع نوشته در زبان فارسی ، طرح ، ترانک و ...نیزبه خود میگیرد، هرچند که شاعران ما هنوز نتوانسته اند قالب خاص بر این نوع شعر بیابند و نیز گاهی آنرا با شعرکوتاه یکی می گیرند .
"ليکو " نوعي شعر متعلق به مردم سيستان و بلوچستان است که بيشترين نزديکي را به هايکو دارد. اين شعر هنوز هم در آن منطقه زنده است و عجيب اين که از سوي مادران و چوپانان و بچه ها و حتي کساني که سواد خواندن و نوشتن نمي دانند نيز سروده مي شود.
لیکو، تک بیتی هایی ست با وزنِ هجایی ـ همچون هایکو ـ که بلوچها با قیچک میزنند و میخوانند .
چپ کرد ماشینام بر شنزار
شور چشم
شور چشم
کارش را کرد نگاهات آخر!
*
سوارم و گاز نمیخورد روسی
نشسته کنار و
چشمک میزند به من.
}روسی: نامی عمومی برای موتورسیکلتهای ساخت شوروی سابق{
